كرد . مضمون اين مطلب را « محمد بن ابراهيم وراق » در كتاب « مباهج الفِكَر و مناهج العِبَر » ياد كرده است . وراق مىگويد : به آن كوه « ابوقابوس » و « شيخ الجبال » مىگويند . من اين كتاب را كه وراق مطالب ذكر شده دربارهء ابوقبيس را در آن آورده است ، نديده‌ام و تنها به نقل از او به خط يكى از دوستان خوانده‌ام . ياقوت در « مختصر معجم البلدان » مىنويسد : « 1 » ابوقبيس ، نام دو محل ومكان است : يكى همين كوه و ديگرى برجى است در برابر « شَيْزَر » . ما علاوه بر آنچه گفتيم ، باز هم دربارهء ابوقبيس در باب بيست و يكم اين كتاب سخن خواهيم گفت . « احمر » كه گفته شده يكى از دو اخشب مكه است و بنا بر روايت عبداللَّه بن عمروبن عاص ، كه به نقل از ابوقلابه در تاريخ « ازرقى » « 2 » آمده است ، حضرت ابراهيم خليل عليه السلام خانهء كعبه را از اين كوه بنا نهاد . ياقوت در معجم البلدان « 3 » احمر را نام سه محل دانسته و مىنويسد : احمر سه جايگاه است ؛ نخست كوهى است مشرف بر « قُعَيْقعان » كه درزمان جاهليت « الأعرف » ناميده مىشد . دوم ، برجى است در سواحل شام كه به « عثليث » مشهور بوده و سوم ، ناحيه‌اى است در اندلس در طرف « سَرَ قُسْطَه » كه بدان برج احمر مىگويند . « ياقوت حموى » در تعريف « قعيقعان » و محل‌هايى كه بدين نام خوانده شده ، مىگويد : گويند كه قعيقعان يكى از دو « اخشب » مكه است . « 4 » نووى نيز همين مطلب را تأييد مىكند ؛ زيرا پس از يادآورى جاى آن در « روضه » و بيان حروف و حركات آن ، مىگويد : كوه معروف مكه در برابر كوه ابوقبيس است . و از اين كه مىگويد : « به گفتهء ياقوت در تعريف قعيقعان كه مىگويد در برابر

--> ( 1 ) - المشترك وضعاً ، ص 11 ( 2 ) - اخبار مكه ، ج 2 ، ص 267 ( 3 ) - معجم البلدان ، ج 1 ، ص 117 ( 4 ) - المشترك وضعاً ، ص 355